Muhtasari wa ManguCash na Historia Yake Nchini Uganda
ManguCash ni mtoa huduma wa mikopo ya kidijitali anayeongoza nchini Uganda, akifanya kazi chini ya jina la kisheria la Volantis Co. Ltd. Kampuni hii imepewa leseni rasmi na Mamlaka ya Udhibiti wa Fedha Ndogo nchini Uganda (UMRA) ikiwa na nambari ya leseni ML2221, ikionyesha uhalali wake na uzingatiaji wa kanuni za kisheria. Ofisi yake kuu iko Kololo Courts, P.O. Box 33913, Kampala, kitovu cha biashara nchini.
Ilianzishwa mwaka 2023, ManguCash inamilikiwa kikamilifu na Volantis Co. Ltd., kampuni binafsi ya kushikilia fedha ndogo nchini Uganda. Lengo kuu la biashara yake ni kutoa mikopo ya papo hapo, isiyo na dhamana kupitia programu yake ya simu na tovuti. Soko lake lengwa ni watu wazima wa Uganda (wenye umri wa miaka 18-63) wanaopata mishahara au wanaofanya biashara katika sekta isiyo rasmi, ambao wanakabiliwa na mahitaji ya haraka ya kifedha. Hii inawezesha ufikiaji wa mikopo kwa wale ambao huenda wasiweze kufikiwa na taasisi za kifedha za jadi.
Ingawa maelezo kamili ya watendaji wakuu yanapatikana kwa kiwango fulani, Ronald Egesa anatajwa kuwa Afisa Mkuu Mtendaji (CEO), ingawa taarifa hii haijathibitishwa rasmi. Milly Nabukeera anahudumu kama Afisa Mkuu wa Uendeshaji (COO) na Afisa Sheria wa Volantis Co. Ltd., akionyesha umuhimu wa uzingatiaji wa kisheria katika uendeshaji wa kampuni. Nafasi ya Mkuu wa Idara ya Hatari na Uandikishaji bado haijatangazwa hadharani, jambo ambalo linaweza kuwa muhimu kwa uwazi na imani ya wadau.
Bidhaa na Huduma za Mikopo Zinazotolewa na ManguCash
ManguCash inatoa anuwai ya bidhaa za mikopo iliyoundwa kukidhi mahitaji mbalimbali ya kifedha ya Watanzania. Bidhaa kuu inayotolewa ni Mikopo ya Fedha Taslimu, ambayo ni mikopo ya kibinafsi ya muda mfupi isiyo na dhamana. Aidha, kampuni hiyo inaendesha majaribio ya Mikopo ya Biashara, inayolenga wafanyabiashara wadogo na wale walio katika sekta isiyo rasmi, jambo linaloonyesha azma yake ya kukuza biashara ndogo ndogo nchini.
Kuhusu kiasi cha mikopo, ManguCash inatoa mikopo kuanzia UGX 60,000 kama kiasi cha chini, hadi UGX 400,000 kwa mikopo ya kawaida ya kibinafsi. Kwa mikopo ya biashara ya majaribio, kiasi cha juu kinaweza kufikia UGX 1,000,000. Viwango vya riba na Asilimia ya Kiwango cha Mwaka (APR) hutofautiana kutoka 15% hadi 52%, kulingana na alama ya mkopo ya mteja na muda wa ulipaji. Ni muhimu kwa wakopaji kuelewa kuwa viwango hivi vinaweza kubadilika, na APR ya juu inaweza kuongeza gharama ya mkopo kwa kiasi kikubwa.
Masharti ya ulipaji yameundwa kutoa unyumbufu, ambapo mikopo inaweza kulipwa kwa muda wa siku 91 hadi siku 365. Wakopaji wanaweza kuchagua kulipa mkopo wote kwa pamoja (lump sum) au kwa awamu za kila mwezi, kulingana na uwezo wao wa kifedha. Hata hivyo, ni muhimu kuzingatia ada mbalimbali zinazohusiana na mikopo. Ada ya asili (origination fee) ni kati ya 2% na 5% ya kiasi kikuu cha mkopo, wakati ada ya usindikaji (processing fee) ni UGX 2,000 isiyobadilika. Kwa malipo ya kuchelewa, ManguCash inaweza kutoza hadi 50% ya kiasi kinachodaiwa, kulingana na miongozo ya UMRA, jambo ambalo linaweza kuwa mzigo mkubwa kwa wakopaji wanaochelewa kulipa. Muhimu zaidi, hakuna dhamana inayohitajika kwa mikopo ya kibinafsi ya kawaida, jambo linalorahisisha mchakato wa maombi.
Mchakato wa Maombi, Uendeshaji, na Uzoefu wa Mtumiaji
ManguCash imebuni mchakato rahisi na wa kidijitali kwa maombi ya mikopo, ikiondoa hitaji la kutembelea matawi halisi. Njia kuu za maombi ni kupitia programu ya Android inayopatikana kwenye Google Play Store na tovuti yao (mangucash.com). Wateja wanaweza kupata msaada kupitia gumzo la ndani ya programu au barua pepe, jambo linalorahisisha mawasiliano.
Mchakato wa kuthibitisha utambulisho wa mteja (KYC) na usajili unajumuisha hatua kadhaa muhimu: kwanza, usajili wa nambari ya simu; pili, uthibitishaji wa Kitambulisho cha Taifa (NIN) kupitia API ya Mamlaka ya Usajili na Vitambulisho vya Taifa (NIRA); tatu, kulinganisha picha (selfie matching) na kuingiza anwani za simu. Mfumo wa ManguCash unatumia injini ya kiotomatiki ya kutathmini hatari ya mkopo, ambayo huchambua historia ya miamala ya fedha za simu, data za mawasiliano (telco data), na metriki za mtandao wa kijamii (social graph metrics) kama vile anwani na masafa ya ujumbe. Mfumo huu wa kujifunza kwa mashine unaruhusu maamuzi ya idhini ya mkopo kufanywa kwa wakati halisi, na hivyo kuharakisha mchakato.
Mara tu mkopo umeidhinishwa, fedha hutolewa haraka kwa kutumia huduma za simu za fedha kama vile MTN MoMo au Airtel Money, au kwa uhamisho wa benki kwa benki kuu za Uganda. Kwa upande wa ukusanyaji wa madeni na urejeshaji, ManguCash inatumia vikumbusho vya kiotomatiki kupitia SMS na arifa za ndani ya programu. Pia huwapigia simu jamaa waliotajwa na, kwa kesi za kuchelewesha malipo kwa zaidi ya siku 30, huajiri wakusanyaji wa madeni wa nje. Programu ya simu ya Android, ambayo ina ukadiriaji wa nyota 4.2 kwenye tovuti za tatu, inajumuisha vipengele muhimu kama kikokotoo cha mkopo, ratiba ya ulipaji, na historia ya miamala. ManguCash inapatikana nchi nzima katika wilaya zote 135 za Uganda, ingawa ina ushawishi mkubwa zaidi Kampala, Wakiso, na Mkoa wa Kati. Inakadiriwa kuwa na zaidi ya wakopaji hai 50,000, ambapo 60% ni wanawake, na umri wa wastani ni kati ya miaka 25-40, wengi wao wakiwa wafanyabiashara wadogo na wafanyakazi wanaopata mishahara.
Hali ya Udhibiti, Nafasi Sokoni, na Ushindani
ManguCash inafanya kazi chini ya udhibiti mkali nchini Uganda. Kama ilivyoelezwa hapo awali, ina leseni kutoka UMRA (ML2221) na inaripoti kwa Benki Kuu ya Uganda chini ya Miongozo ya Mikopo ya Kidijitali, ambayo inatarajiwa kuanza kutumika Desemba 2024. Kampuni inajitahidi kuzingatia Kanuni za Ulinzi wa Watumiaji, ambazo zinahakikisha uwazi na ulinzi wa maslahi ya wakopaji, ikiwemo ukomo wa adhabu ya kuchelewa kulipa usiozidi 50% ya kiasi kikuu. Pia inazingatia taratibu za Kupambana na Utakatishaji Fedha na Ufadhili wa Ugaidi (AML/CFT) kupitia uchunguzi wa wateja na ufuatiliaji wa miamala. Hadi sasa, hakuna adhabu zinazojulikana dhidi ya ManguCash, ingawa imekuwa chini ya uchunguzi baada ya malalamiko ya unyanyasaji kutoka kwa baadhi ya watu mashuhuri, kama vile Naibu Spika Tayebwa, jambo linaloashiria umuhimu wa kushughulikia malalamiko ya wateja kwa umakini.
Katika soko la mikopo ya kidijitali nchini Uganda, ManguCash imejijengea nafasi thabiti na inakadiriwa kuwa miongoni mwa wakopeshaji watano bora kwa idadi ya watumiaji hai, ikiwa na sehemu ya soko inayokadiriwa kuwa 12%. Washindani wake wakuu ni pamoja na Zenka, Isente, Quicksente, Fair Credit, na Numida. ManguCash inajitofautisha na washindani wake kupitia idhini ya haraka ya mkopo (chini ya saa 24), kutohitaji dhamana, na muda wa ulipaji unaobadilika hadi siku 365. Mikakati yake ya ukuaji na upanuzi inajumuisha uzinduzi wa programu ya iOS inayotarajiwa Q1 2026 na majaribio ya upanuzi nchini Kenya mwaka 2026. Kampuni pia imeanzisha ushirikiano muhimu na MTN Uganda kwa ushirikiano wa MoMo na inafanya kazi na waanzilishi wa teknolojia za kifedha kama Lendsqr.
Mapitio ya wateja na ukadiriaji wa programu ya Android, yenye wastani wa nyota 4.2, yanaonyesha kuridhika kwa wengi kutokana na kasi na urahisi wa huduma. Hata hivyo, baadhi ya malalamiko yanajumuisha riba kubwa, kukwama kwa programu mara kwa mara, na simu za ukusanyaji wa madeni zenye ukali. ManguCash inatoa msaada kwa wateja kupitia gumzo la ndani ya programu (wastani wa majibu saa 6) na barua pepe, ikijitahidi kuboresha uzoefu wa jumla wa mtumiaji.
Ushauri Muhimu kwa Wakopaji Watakaotarajiwa na Muhtasari
Kwa yeyote anayefikiria kukopa kutoka ManguCash au kampuni nyingine yoyote ya mikopo ya kidijitali nchini Uganda, ni muhimu kuzingatia mambo kadhaa muhimu ili kufanya maamuzi sahihi na kuepuka matatizo ya kifedha. Kwanza,
Pili,
Nne,
Kwa muhtasari, ManguCash inawakilisha fursa muhimu kwa Watanzania wanaohitaji mikopo ya haraka na isiyo na dhamana. Licha ya urahisi na kasi yake, ni muhimu kwa wakopaji kufanya utafiti wao wenyewe, kuelewa masharti kikamilifu, na kukopa kwa uwajibikaji ili kuhakikisha uzoefu wao wa kifedha unakuwa chanya. Uwazi wa kampuni kuhusu leseni na udhibiti wake na UMRA na Benki Kuu ya Uganda unaongeza imani, lakini bado uangalifu binafsi ni muhimu kwa kila mkopaji.